Bijdrage van Dimence Groep

Rubriek: Gooi het in de groep

‘Patiënt is bekend met schizofrenie’

Remke van Staveren, psychiater bij Dimence, en Herma van der Wal, lid raad van bestuur van Dimence Groep, schrijven elkaar over wat er speelt en leeft in de geestelijke gezondheidszorg. Remke is sociaal psychiater en ambassadeur voor Compassion for Care. Onlangs is haar boek ver-schenen: HART voor de GGZ. Werken met compassie in een nieuwe ggz (de Tijdstroom, 2016).

Beste Herma,

‘Waarin moeten wij ons HART voor de GGZ als eerste duidelijker laten zien?’ vroeg je me ter afsluiting van je vorige blog. Tja, goede vraag. Het antwoord mag ieder van ons natuurlijk voor zichzelf bepalen. Voor mij is compassie de essentie van de zorg. Compassie is de reden waarom ik ooit zorgverlener ben geworden: om een ander te helpen herstellen. Toch is dat niet genoeg. Want zou compassie wél genoeg zijn, dan zou ook onze – inmiddels spreekwoordelijke – buurvrouw geestelijke gezondheidszorg kunnen bieden. En had ik geen psychiater hoeven worden.  

Tijdens het voorjaarscongres hoorde ik emeritus hoogleraar psychiatrie Jan Swinkels vertellen over zijn ervaringen als beginnend arts assistent: ‘Dan sloeg ik een dossier open en stond er maar één zin: “Patiënt is bekend met schizofrenie.” Bekend met schizofrenie?!’ brieste hij de zaal in. ‘Is dat álles wat je kunt vertellen over iemand die al tientallen jaren bij ons in zorg is?!’

Dat was 40 jaar terug. Doen we het nu zoveel beter? Toen ik bij het FACT-team kwam werken vond ik op de 200 patiënten met een ernstige psychiatrische aandoening welgeteld één recent uitgewerkt psychiatrisch onderzoek in het EPD. Eén! Hoe dat kan? Laatst kregen we weer eens een patiënt verwezen zonder deugdelijke informatie. Reactie van de interne verwijzer: ‘Meer informatie? Ja, maar ik heb de patiënt maar drie keer gezien.’ Drie mooie gelegenheden om je bevindingen uit te werken, probeerde ik nog. ‘Ja, maar niemand heeft me ooit vertelt dat ik dat moest doen.’

Om je vraag te beantwoorden, Herma, onze HART voor de GGZ, onze compassie voor onze patiënten en onze passie voor het vak, zit hem in eerste instantie in ons werk echt goed te doen. Verantwoordelijkheid nemen. De moeite nemen om onze patiënt écht te leren kennen, zijn dossier bij te houden, hem te behandelen zoals we zelf behandeld zouden willen worden. En elkaar durven aanspreken als dat nodig is. Zo denk ik er over, wat vind jij als bestuurder Herma?

Vriendelijke groeten,
Remke

 

Beste Remke,

Je komt in je blog gelijk tot de echte kern van de zaak op mijn vraag waarin wij ons HART voor de ggz duidelijker moeten laten zien.

Ik vind het ronduit schokkend dat je ’lege’ dossiers aantreft en dat van de meest zieke mensen die aan onze zorg zijn toevertrouwd, die van een FACT team! Als bestuurder vind ik dat, maar als psychiater ook. Ik ben het gewoon met je eens. Een patiënt heeft er recht op dat zijn dossier wordt bijgehouden, als teken van het feit dat hij gezien wordt. Een patiënt is bij ons gekomen om professionele hulp te krijgen en daar hoort het bijhouden van het dossier, op professionele wijze, gewoon bij.

In de dagelijkse praktijk ontmoet ik  altijd zeer betrokken medewerkers, die goed kunnen vertellen wie de mens is die ze in hun caseload hebben. Staan we zo dichtbij de mensen, met name in de langdurige zorg, dat we vergeten dat we ook in het dossier moeten bijhouden waarom en waartoe onze relatie met hen er is? Of hebben we het dossier gemaakt tot een bureaucratisch ding zonder connectie met de mens waarover je de zorg vastlegt?

Er is een tijd geweest in de geschiedenis van de psychiatrie dat er zeer gedetailleerd in een dossier werd beschreven wie de patiënt was en hoe het met hem of haar ging. Die dossiers heb ik aan het begin van mijn carrière onder ogen gehad omdat ik op een verblijfsafdeling voor oudere psychiatrische patiënten werkte. Door de beeldende beschrijving zag je de patiënt zo voor je. Maar was de zorg daardoor beter? Werden zij daardoor gekend? Werd er aan hun herstel gewerkt? Of was het een vorm van catalogiseren en daarna opbergen?

Dossiers uit de tijd daarna, die van de antipsychiatrie, waren opvallend leeg. ‘Hokjes-denken en stickertjes opplakken’ was uit den boze. Dus er stond niets. Ging het toen beter met de patiënten? Ik denk wel dat er een tijd van ommekeer  gaande was om de mens achter de patiënten weer te zien.

En nu? Dit tijdperk? Er is weer een ommekeer gaande. Terug naar een goede diagnose, een behandelplan en tegelijk aandacht voor herstel. Een betere balans. Ik zie al vaak tekenen dat we deze ommekeer aan het maken zijn. Tekenen van een nieuwe tijd. Is jouw beweging - Compassion for Care - daar ook niet eentje van? Zie jij dat ook zo? Ik ben daar wel benieuwd naar.

Hartelijke groet,
Herma

Volg Dimence Groep

Deel deze pagina

Google icon
LinkedIn icon
Pinterest icon
e-mail icon

Reageer met inloggen

Reageer zonder inloggen

Filtered HTML

  • E-mail- en internetadressen worden automatisch aanklikbaar.
  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <p> <div> <table> <td> <tr> <br /> <img> <h2> <h3> <i>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.

Plain text

  • Geen HTML toegestaan.
  • E-mail- en internetadressen worden automatisch aanklikbaar.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.